2 Eylül 2026
E-Ticaret Sitesinde Hangi Yasal Metinler Zorunlu? Ön Bilgilendirme Formu ve Mesafeli Satış Sözleşmesi Rehberi
Önce net cevap: iki metin de zorunlu, ayrı ayrı
Sonda söyleyeceğimizi başta söylemek daha dürüst: bir e-ticaret sitesinde "Ön Bilgilendirme Formu" ve "Mesafeli Satış Sözleşmesi" birbirinin yedeği değil, ikisi de ayrı ayrı zorunlu ve ikisi de ödeme tamamlanmadan önce tüketiciye gösterilmesi gereken metinler. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 77. maddesi kapsamında, 2026 yılı için yeniden değerlenen tarifeye göre, mesafeli sözleşmelerde bilgilendirme ve hak kullanımına ilişkin her bir aykırı işlem için 3.166 TL idari para ceza kesiliyor - ve bu ceza sipariş başına, yani yüz siparişlik bir günde teorik olarak yüz kez işleyebilecek bir tutar. Bu yazıda hangi metnin ne zaman, hangi içerikle gösterilmesi gerektiğini ve pratikte bir e-ticaret sitesinde bunu nasıl kurduğunuzu anlatıyoruz.
Konuyu dağıtmadan önce bir sınır çizelim: bu yazı, bir e-ticaret sitesinin önyüzünde tüketiciye gösterilmesi gereken zorunlu metinleri kapsıyor. KVKK aydınlatma metni, vergi mükellefiyeti ve ETBİS kaydının teknik başvuru süreci ayrı, kendi başına ele alınması gereken konular - burada yalnızca ETBİS'in bu iki sözleşmeyle bağlantılı kısmına değiniyoruz.
Ön Bilgilendirme Formu: ödeme düğmesine basılmadan önce gösterilen metin
Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nin "Ön Bilgilendirme Yükümlülüğü" başlıklı maddesi, satıcının sözleşme kurulmadan - yani tüketici siparişi onaylamadan - önce belirli bilgileri açık ve anlaşılır şekilde sunmasını zorunlu kılıyor. Pratikte bu, sepet ekranından ödeme adımına geçerken, "Siparişi Onayla" düğmesine basılmadan önce tüketicinin görmesi ve onaylaması gereken bir metin demek.
Ön Bilgilendirme Formu'nda bulunması zorunlu bilgiler arasında şunlar var:
- Mal veya hizmetin temel nitelikleri (ürün açıklaması, ölçü, miktar gibi)
- Satıcının ve varsa aracı hizmet sağlayıcının adı, unvanı, açık adresi ve telefon numarası
- Mal veya hizmetin tüm vergiler dahil toplam fiyatı
- Varsa kargo, teslim ve benzeri ek masraflar
- Ödeme, teslimat ve ifaya ilişkin bilgiler
- Cayma hakkının kullanım şartları, süresi ve kullanılamayacağı haller
- Şikayet ve itirazların iletileceği hak arama yolları (tüketici hakem heyeti, tüketici mahkemesi)
Bu liste süs değil: yönetmelik satıcıya "tüketiciyi bilgilendirdim" demeyi değil, bu bilgileri kanıtlanabilir şekilde, sözleşme kurulmadan önce sunmayı şart koşuyor. Bu yüzden çoğu e-ticaret altyapısı, ödeme adımında bir onay kutusu ("Ön Bilgilendirme Formu'nu okudum, onaylıyorum") ile bu formu ayrı bir sayfada veya modalde gösterir.
Mesafeli Satış Sözleşmesi: ön bilgilendirmenin ayrılmaz parçası, ama ayrı bir metin
Ön Bilgilendirme Formu tüketiciye "bunu okumadan sipariş veremezsin" diyen metinse, Mesafeli Satış Sözleşmesi bu bilgilerin sipariş bazında somutlaştığı, sipariş numarası, ürün, fiyat ve teslimat adresi gibi bilgilerin işlendiği sözleşme metni. Yönetmelik, ön bilgilendirmede verilen bilgilerin mesafeli satış sözleşmesinin ayrılmaz bir parçası olduğunu söylüyor - yani biri diğerini geçersiz kılmıyor, ikisi birlikte tüketiciyi bilgilendiriyor.
Uygulamada iki metin genellikle şöyle ayrışır: Ön Bilgilendirme Formu genel ve statik bir metindir (her siparişte aynı kalır, yalnızca fiyat ve ürün bilgisi dinamik alanlarla doldurulur). Mesafeli Satış Sözleşmesi ise sipariş onaylandığı anda, o siparişe özgü bilgilerle (sipariş tarihi, tutar, teslimat adresi) üretilir ve genellikle sipariş onay e-postasına eklenir veya müşteri hesabından indirilebilir hale getirilir.
Upjen olarak e-ticaret sitesi projelerinde teslim aldığımız altyapılarda gördüğümüz en sık hata, bu iki metnin ödeme adımından sonra, siparişi tamamlayan teşekkür sayfasına gizlice eklenmesi - yani tüketici zaten ödemeyi yapmışken "okudum onaylıyorum" kutusunun görünmesi. Bu, yönetmeliğin "sözleşme kurulmadan önce" şartını karşılamıyor ve denetimde ilk yakalanan hatalardan biri.
Cayma hakkı: 14 gün ve istisnaları
Tüketici, mesafeli sözleşmelerde hiçbir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart üstlenmeksizin 14 gün içinde cayma hakkına sahip. Bu süre, malın niteliğine göre farklı başlar: mal satışlarında malın tüketiciye veya belirlediği üçüncü kişiye teslim edildiği tarihten, hizmet sözleşmelerinde ise sözleşmenin kurulduğu tarihten itibaren işler.
Cayma hakkının kullanılamayacağı istisnalar da yönetmelikte sayılı - bunları Ön Bilgilendirme Formu'na doğru yazmamak, cayma talebi geldiğinde satıcıyı zor durumda bırakıyor. En sık karşılaşılan istisnalar:
- Tüketicinin istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallar (kişiye özel baskı, ölçüye göre üretim gibi)
- Çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçebilecek mallar
- Ambalajı açılmış, hijyen ve sağlık açısından iadesi uygun olmayan mallar (iç giyim, kozmetik gibi ürünlerde sıkça uygulanır)
- Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler veya tüketiciye anında teslim edilen gayrimaddi mallar (dijital içerik, lisans anahtarı gibi)
Bir e-ticaret sitesi kozmetik veya iç giyim satıyorsa ve bu istisnayı Ön Bilgilendirme Formu'na yazmamışsa, tüketici teknik olarak cayma hakkını kullanabilir hale gelir - çünkü istisna, sözleşmede açıkça belirtilmediği sürece uygulanamaz. Bu noktada metin sadece hukuki bir formalite değil, iade operasyonunu doğrudan etkileyen bir belge haline geliyor.
ETBİS kaydı ve bu iki metinle bağlantısı
Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi (ETBİS) kaydı, e-ticaret siteleri için ayrı bir zorunluluk, ama Ön Bilgilendirme Formu ve Mesafeli Satış Sözleşmesi'yle doğrudan kesişiyor: ETBİS başvurusunda sitenin mesafeli satış sözleşmesine erişim linki istenir ve bu sözleşmenin gerçekten mevcut, erişilebilir bir metin olması bekleniyor. ETBİS kaydı olmayan veya bu iki metni içermeyen bir site için Ticaret Bakanlığı denetiminde ayrı ayrı yaptırım söz konusu olabiliyor - kayıt eksikliği ve sözleşme eksikliği iki farklı ihlal olarak değerlendiriliyor.
Satıcının sipariş iptal etme yasağı ve iade süresi
2024'te Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklik yönetmeliğiyle, satıcının keyfi ve gerekçesiz şekilde sipariş iptal etmesini engelleyen hükümler güçlendirildi - yani mesafeli satış sözleşmesi artık yalnızca tüketiciyi değil, satıcının sipariş sonrası davranışını da bağlıyor. Bir sipariş onaylandıktan sonra stok yokluğu dışında bir gerekçeyle iptal edilmesi, tüketici tarafından şikayet konusu edilebiliyor ve bu da yine idari para cezası riski taşıyor.
Cayma hakkının kullanılması durumunda satıcının iade sürecine dair de net bir süre var: tüketicinin cayma bildirimini iletmesinden itibaren malın kendisine geri gönderilmesi için 10 gün, satıcının ise bedeli iade etmesi için yine 14 gün gibi kısa süreler işliyor. Bu süreler Ön Bilgilendirme Formu'nda açıkça yazılmadığında, tüketici ile satıcı arasında "ne zaman iade edilecek" tartışması sıkça tüketici hakem heyetine taşınıyor.
Hizmet ve dijital ürün satan siteler için fark
Fiziksel ürün satmayan, yalnızca hizmet (danışmanlık, eğitim, üyelik) veya dijital içerik (e-kitap, yazılım lisansı, online kurs) satan siteler için de bu iki metin aynı şekilde zorunlu, ama cayma hakkı istisnası burada devreye giriyor: elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetlerde veya tüketiciye anında teslim edilen gayrimaddi mallarda, tüketici cayma hakkından açıkça feragat ettiğini onaylamışsa cayma hakkı kullanılamıyor. Bu feragat onayı da yine Ön Bilgilendirme Formu'nda veya sipariş onayı adımında ayrı bir onay kutusuyla alınmak zorunda - "dijital ürün olduğu için zaten cayma hakkı yok" varsayımıyla bu onayı hiç almamak, aynı riski taşıyor.
Uygulamadaki ceza tutarı: 2026'da işlem başına 3.166 TL
Aşağıdaki grafikte, 6502 sayılı Kanun'un 77. maddesi kapsamında 2026 yılı için Ticaret Bakanlığı tarafından yeniden değerlenen üç farklı idari para cezası tutarı var. Mesafeli sözleşmelerde bilgilendirme ve hak kullanımı ihlali (Ön Bilgilendirme Formu veya Mesafeli Satış Sözleşmesi'nin eksik, yanlış veya geç sunulması dahil) için işlem başına 3.166 TL ceza uygulanıyor. Bu, on siparişte tekrarlanan bir hata için otuz bin TL'yi aşan bir tutara denk gelebilir; ceza sipariş bazında, yani platform genelinde bir kerelik değil, tekrarlayan bir risk.
Bu metinleri sitede nereye, nasıl koymalı
Pratikte üç yer var: footer'da her iki metnin sabit linki (genel, güncel versiyon), sepet/ödeme akışında sipariş onayından önce zorunlu bir onay kutusu, ve sipariş onay e-postasında o siparişe özgü, doldurulmuş sözleşme kopyası. Bu üçünden herhangi biri eksikse form teknik olarak "gösterilmemiş" sayılabiliyor - footer'da link olması, ödeme adımında ayrıca onay istenmesi gerekliliğini ortadan kaldırmıyor.
Bir diğer pratik nokta: bu metinler statik bir sayfa değil, şablon. Fiyat, kargo tutarı, teslimat süresi gibi değişkenler her sipariş için otomatik doldurulmalı - elle güncellenen bir sözleşme metni, kampanya döneminde kargo ücreti değiştiğinde eski bilgiyle tüketiciye gösterilmeye devam eder ve bu da ayrı bir uyuşmazlık sebebi olur.
Mobil uygulama üzerinden sipariş alan siteler için de kural aynı: onay ekranı web'den farklı görünse bile, "Siparişi Onayla" işleminden önce aynı iki metnin gösterilip onaylanması gerekiyor. E-ticaret altyapısı bir hazır platform (şablon tabanlı bir altyapı) ise, bu metinlerin şablonun varsayılan sayfasında değil, sitenin kendi hukuki danışmanından alınan güncel metinle değiştirilmiş olması önemli - hazır altyapıların varsayılan şablon metinleri genellikle güncel yönetmelik değişikliklerini yansıtmıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Ön Bilgilendirme Formu ile Mesafeli Satış Sözleşmesi aynı metin olarak birleştirilebilir mi? Yönetmelik ikisinin ayrı sunulmasını açıkça yasaklamıyor, ama pratikte iki farklı işlevleri var: biri sipariş öncesi genel bilgilendirme, diğeri sipariş sonrası somutlaşan sözleşme. Çoğu e-ticaret altyapısı bunları ayrı metinler olarak tutuyor çünkü tek metinde birleştirmek, hangi bilginin ne zaman sunulduğunu ispatlamayı zorlaştırıyor.
Cayma hakkı istisnaları sözleşmede yazmazsa ne olur? Yönetmelikte sayılan istisnalar sözleşmede açıkça belirtilmemişse, tüketici teorik olarak 14 günlük cayma hakkını kullanabilir - satıcı "bu üründe cayma hakkı yok" diyerek iadeyi reddedemez, çünkü bu bilginin önceden verilmiş olması şart.
ETBİS kaydı olmadan e-ticaret sitesi satışa açılabilir mi? Satış teknik olarak yapılabilir ama bu, Ticaret Bakanlığı denetiminde ayrı bir idari para cezası riski taşır. ETBİS kaydı, sitenin mesafeli satış sözleşmesine erişim bilgisini de içerdiği için, bu iki zorunluluk aynı başvuru sürecinde birlikte değerlendiriliyor.
Küçük bir e-ticaret sitesi (örneğin ayda 50 sipariş alan bir mağaza) bu metinleri hazırlamak zorunda mı? Evet - yönetmelik sipariş hacmine göre bir muafiyet tanımıyor. Sipariş sayısı düşük bir mağaza için risk küçük görünebilir ama her sipariş ayrı bir potansiyel ihlal, yani hacim düşükken bu metinleri doğru kurmak, büyüdükten sonra düzeltmekten çok daha kolay.
Sadece dijital ürün (e-kitap, yazılım lisansı) satan bir site de bu metinleri kullanmalı mı? Evet, hizmet ve dijital ürün satan siteler de Ön Bilgilendirme Formu ve Mesafeli Satış Sözleşmesi'nden muaf değil. Farklı olan tek şey, cayma hakkının anında ifa edilen dijital ürünlerde tüketicinin açık onayıyla kullanılamaz hale gelebilmesi - bu onay da yine sipariş akışında ayrıca alınmak zorunda.
Sonuç
Ön Bilgilendirme Formu ve Mesafeli Satış Sözleşmesi, bir e-ticaret sitesinin "olsa iyi olur" değil, sipariş akışının ayrılmaz bir parçası olması gereken iki metin. İkisinin de ödeme tamamlanmadan önce, doğru içerikle ve doğru zamanda gösterilmesi hem 2026'da 3.166 TL'ye çıkan idari para cezası riskini hem de cayma hakkı kaynaklı uyuşmazlıkları azaltıyor. Bir e-ticaret danışmanlığı sürecinde bu metinlerin sipariş akışına doğru noktada, doğru onay mekanizmasıyla entegre edilmesi, tasarım kadar teknik bir konu.
Kaynaklar
- Mesafeli Sözleşmeler Hakkında Bilgilendirme, T.C. Ticaret Bakanlığı
- Tüketicinin Korunmasına Yönelik İdari Para Cezaları Artırıldı, T.C. Ticaret Bakanlığı
- 6502 Sayılı Kanunun 77. Maddesine Göre 2026 Yılında Uygulanacak İdari Para Cezalarına İlişkin Tebliğ, Uşak Ticaret İl Müdürlüğü - T.C. Ticaret Bakanlığı
- Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Muğla Ticaret İl Müdürlüğü - T.C. Ticaret Bakanlığı
