E-ticaret Kategori Sayfaları SEO İçin Nasıl Kurgulanır? Filtre ve Sayfalama Tuzakları
Kategori sayfası, e-ticaret sitesinin en çok aranan sayfa türüdür: "kadın sneaker", "robot süpürge", "bebek tulumu" gibi geniş aramalar ürün sayfasına değil, kategori sayfasına inmelidir. Kısa tez şu: kategori sayfasını SEO için kurgulamak, hangi URL'lerin Google'a gösterileceğine bilinçli karar vermektir; filtre ve sayfalama bu kararın iki ana sınavıdır. Karar verilmediğinde site, ürün sayısının katlarca fazlası sayfa üretir ve Google asıl önemli sayfaları geç keşfeder.
Bu yazıda Google'ın filtreli gezinme (faceted navigation) ve sayfalama dokümanlarını esas alarak hangi filtre URL'lerinin taranmaması, hangilerinin dizine açılması gerektiğini, sayfalamada nelere dikkat edileceğini ve kategori sayfasının kendisinin nasıl kurulacağını anlatıyoruz. Teknik önerilerin tamamı Google'ın kendi dokümanlarına dayanıyor; kaynakları sonda listeledik.
Sorun nerede başlıyor: filtreler sayfa üretir
Bir kategori sayfasına renk, beden, marka, fiyat aralığı ve sıralama filtreleri eklediğinizde, her filtre bileşimi teknik olarak ayrı bir adrestir. Beş renk, altı beden ve dört markadan oluşan küçük bir filtre seti bile yüzlerce farklı URL doğurur; filtreler birden fazla seçilebiliyorsa ve sıralama parametreleri de varsa sayı sonsuza yaklaşır. Google'ın dokümanı bunu açıkça söylüyor: URL parametrelerine dayanan bu yapı neredeyse sonsuz bir URL uzayı yaratabiliyor ve Google buna aşırı tarama (overcrawling) diyor. Google'ın Aralık 2024 tarihli tarama yazı dizisinde de filtreli gezinmenin, site sahiplerinin bildirdiği aşırı tarama sorunlarının açık ara en yaygın kaynağı olduğu belirtiliyor.
Bu neden önemli? Googlebot'un bir siteye ayırdığı tarama kapasitesi sınırsız değil. Binlerce filtre kombinasyonunu taramakla meşgul olan bot, yeni eklediğiniz ürünü ya da kategoriyi geç görür. Google dokümanı da aşırı taramanın yeni içeriğin keşfini yavaşlattığını söylüyor. Küçük bir mağazada fark edilmeyebilir; on binlerce ürünü olan bir sitede ise haftalarca süren gecikmelere dönüşebilir.
Önce karar: hangi filtre sayfası aranmaya değer?
Her filtre kombinasyonu SEO için değerli değildir. Karar şöyle verilir: o filtrenin kombinasyonu için insanlar gerçekten arama yapıyor mu? "Siyah kadın spor ayakkabı" gibi bir arama için ayrı bir sayfa anlamlı olabilir. "Siyah, 38 numara, 500-700 TL arası, en düşük fiyat sıralı" için değil.
Pratik bir yöntem, filtreleri iki gruba ayırmak:
- Arama talebi olan filtreler: Marka, renk, cinsiyet, malzeme gibi ürünün kimliğini belirleyen nitelikler. Bunlar için tek filtreli (bazen çift filtreli) sayfalar dizine açılabilir, kendi başlığı ve kısa açıklamasıyla.
- Arama talebi olmayan filtreler: Sıralama, fiyat aralığı, beden, stok durumu, sayfa başına ürün sayısı. Bunlar ziyaretçiye hizmet eder ama tek başına bir arama sorgusuna karşılık gelmez. Bu URL'ler taranmamalı.
Hangi filtrenin talebi olduğunu tahmin etmeyin; Search Console'da ilgili sorguların gösterim verisine, anahtar kelime araçlarındaki hacme ve kendi sitenizin içi arama kayıtlarına bakın. Elinizde veri yoksa sade başlayın: yalnızca marka ve ana kategori sayfaları dizinde kalsın, gerisini taramaya kapatın.
İstemediğiniz filtre URL'leri nasıl taranmaz?
Google'ın dokümanı, filtre URL'lerinin dizinde olmasını istemiyorsanız taramayı önlemenizi öneriyor ve dört yöntemi birbirinden ayırıyor.
- robots.txt: En güçlü yöntem bu. Filtre parametrelerini Googlebot için yasaklayıp filtresiz tek bir liste sayfasına izin verebilirsiniz. Google'ın örneğinde
products=,color=vesize=gibi parametreler engelleniyor,products=allise serbest bırakılıyor. - rel="canonical": Filtreli sayfayı filtresiz sayfaya işaret ettirirsiniz. Google, bunun zamanla kanonik olmayan sürümlerin tarama hacmini azaltabileceğini söylüyor; yani hızlı ve kesin bir çözüm değil.
- rel="nofollow": Filtre bağlantılarına eklenir. Etkili olması için o URL'ye giden her bağlantıda bulunması gerekiyor; tek bir bağlantı bile eksikse işe yaramıyor. Bu yüzden menü, sayfa içi öneri ve site haritası gibi tüm kaynakları kontrol etmelisiniz.
- URL parçası (#): Filtreyi
#sonrasına koyarsanız tarama davranışı değişmez; Google genel olarak URL parçalarını taramada ve dizinlemede desteklemiyor. Yani filtre sayfa içinde çalışır ama Google bunları ayrı sayfa olarak görmez.
Dokümana göre canonical ve nofollow, uzun vadede robots.txt kadar etkili değil. Büyük bir sitede aşırı taramayı kesmek istiyorsanız robots.txt'yi ana yöntem yapın, canonical'ı yedek olarak tutun. Küçük sitelerde ise çoğu zaman canonical tek başına yeterli olur.
Bir uyarı: robots.txt ile engellediğiniz bir URL'nin içeriğini Google göremez. Bu nedenle o sayfada koyduğunuz noindex ya da canonical işaretleri de okunmaz. İki yöntemi aynı URL'de birlikte kullanmayın; hangi hedefe ulaşmak istediğinize göre birini seçin.
Dizine açacağınız filtre sayfaları için kurallar
Bazı filtre sayfalarını bilinçli olarak dizinde tutacaksanız Google'ın önerdiği temel kurallar şunlar:
- Standart ayırıcı kullanın: Parametreler arasında
&işaretini kullanın. Virgül, noktalı virgül ve köşeli parantez gibi karakterleri tarayıcılar çoğu zaman ayırıcı olarak tanımıyor. - Filtre sırasını sabit tutun: Yol tabanlı filtrelerde (örneğin
/ayakkabi/siyah/nike/) filtrelerin mantıksal sırası her zaman aynı kalmalı./ayakkabi/nike/siyah/ile/ayakkabi/siyah/nike/aynı içeriği iki adreste sunar. Aynı filtrenin iki kez eklenmesine de izin vermeyin. - Boş sonuç için 404 verin: Hiç ürün döndürmeyen bir filtre kombinasyonu için HTTP 404 durum kodu verin; "genel hata" sayfasına yönlendirmeyin. Aynısı yinelenen filtreler, anlamsız kombinasyonlar ve var olmayan sayfalama adresleri için de geçerli.
Boş sonuç kuralı, pratikte en çok ihlal edilenlerden biri. Birçok altyapı, sıfır ürün döndüğünde 200 koduyla "Ürün bulunamadı" mesajı gösteriyor. Google bunu geçerli bir sayfa sayar ve binlerce boş sayfayı dizinde tutmaya çalışır. Sizin yapmanız gereken, bu durumlarda sunucunun 404 dönmesini sağlamak. Tek sayfalı uygulamalarda (SPA) bunu yapmak zor olabilir; Google'ın dokümanı da bu durumda kendi en iyi uygulamalarını izlemenizi söylüyor.
Sayfalama: bir kategorinin tüm ürünlerini nasıl gösterirsiniz?
Kategoride yüzlerce ürün varsa hepsini tek sayfaya koyamazsınız. Google'ın e-ticaret dokümanı üç ana kalıbı tanıtıyor: sayfalama, "daha fazla yükle" düğmesi ve sonsuz kaydırma. Dokümana göre sayfalama sonuç boyutu ve mevcut konum hakkında fikir veriyor ama her yeni sayfa yeni bir yükleme gerektiriyor. "Daha fazla yükle" tek sayfada çalışıyor ve toplam boyutu gösterebiliyor, ancak çok büyük sonuç kümelerini yönetemiyor. Sonsuz kaydırma sezgisel ama "kaydırma yorgunluğu" yaratabiliyor ve o da çok büyük sonuç kümelerini yönetemiyor.
SEO açısından belirleyici olan şey şu: Google düğmelere tıklamaz. Dokümanın ifadesiyle genel olarak <a> öğelerinin href özniteliğindeki URL'leri tarar. "Daha fazla yükle" ve sonsuz kaydırma genellikle JavaScript ile yapılır; ikinci sayfadaki ürünler yalnızca bir betik çalıştığında geliyorsa Google'ın o ürünleri bu sayfadan keşfetmesi garanti değildir. Bu kalıpları kullanıyorsanız arkada gerçek, taranabilir sayfa adresleri bulunmalı.
Sayfalama için Google'ın önerileri:
- Her sayfayı bir sonrakine
<a href>ile bağlayın. Koleksiyondaki sayfaları ilk sayfaya da geri bağlayın; bu, başlangıç noktasını belirtir. - Her sayfaya benzersiz bir URL verin, örneğin
?page=2. Google bunları ayrı sayfalar olarak ele alır. - Sayfa numarası için
#kullanmayın; Google URL parçalarını yok sayar. - İlk sayfayı tüm dizi için canonical yapmayın. Her sayfa kendi canonical URL'sine sahip olsun.
rel="next"verel="prev"etiketleri Google tarafından artık kullanılmıyor. Başka arama motorları kullanabilir, ama eklemek zorunda değilsiniz.
İkinci ve sonraki sayfalar aynı başlığı ve açıklamayı paylaşabilir; Google dokümanına göre bir dizideki sayfaları tanımaya çalışıyor. Yine de başlığa sayfa numarasını eklemek (örneğin "Sayfa 2") sizin için izlemeyi kolaylaştırır. Sıralama ya da filtre uygulanmış sayfalama varyantları içinse Google, noindex robots meta etiketiyle dizinlemeyi engellemenizi ya da robots.txt ile taramayı caydırmanızı öneriyor.
Kategori sayfasının kendisi: başlık, metin, bağlantı
Filtre ve sayfalama teknik zemini kurar; kategori sayfasını sıralatan şey yine sayfanın kendi içeriğidir. Burada rakam vermeyeceğiz, çünkü kategori sayfası için "şu kadar kelime" diye kanıtlanmış bir eşik yok. Kanıtlanabilen şey sayfanın hangi soruya cevap verdiğidir.
- Tek bir H1 ve net bir ad: Kategori adı, insanların aradığı kelimeyle yazılsın. "Koşu Ayakkabısı" iyi, "Aktif Yaşam Koleksiyonu" aranmayan bir ad.
- Ürünlerin üstünde kısa bir giriş: Bir iki cümleyle bu kategoride ne bulunduğunu, hangi ölçütle seçim yapılacağını söyleyin. Uzun SEO metnini ürünlerin altına, ziyaretçi için de işe yarar bir rehber olarak koyun.
- Alt kategori bağlantıları: Kategori sayfasından alt kategorilere ve alt kategorilerden üst kategoriye düz HTML bağlantılarla gidilebilsin. Hem ziyaretçi hem tarayıcı sitenin yapısını buradan öğrenir.
- Ürün kartlarında tutarlılık: Ürün adı, fiyat ve görsel her kartta aynı yerde dursun; görseller ilk yükte boyutlarını bilsin ki sayfa kayıp durmasın.
- Stokta olmayan ürünler: Geçici olarak tükenen ürünü kategoride tutup "stokta yok" diye işaretleyin; kalıcı olarak kaldırılan ürünler için ise ürün sayfasını anlamlı bir yönlendirme ya da 404/410 ile kapatın.
Bir noktaya dikkat: kategori açıklamasını her filtre kombinasyonunda tekrar etmeyin. Filtreli sayfa dizine açıksa kendi başlığı ve kısa metni olsun; kapalıysa zaten taranmayacağı için içerik üretmenin anlamı yok.
Kurguyu doğrulamak
Kurallar kâğıtta doğru görünür, canlıda bozulabilir. Şu kontrolleri düzenli yapın:
- Search Console'da URL Denetimi aracıyla tipik bir filtre URL'sini ve ikinci sayfa URL'sini kontrol edin: hangi canonical'ı seçiyor, sayfa dizine alınabilir mi?
- Sunucu günlüklerinde Googlebot'un en çok istediği URL kalıplarına bakın. Parametreli adresler önde geliyorsa taramayı kapatmanız gereken yer orası.
- Boş sonuç döndüren bir filtre kombinasyonunu tarayıcıda açıp HTTP durum kodunu doğrulayın; ekranda "bulunamadı" yazması 404 döndürdüğü anlamına gelmez.
- Menüdeki, breadcrumb'daki ve ürün kartlarındaki kategori bağlantılarının hep aynı (parametresiz, kanonik) adrese gittiğini kontrol edin.
- Site haritasına yalnızca dizinde tutmak istediğiniz kategori ve filtre sayfalarını koyun.
Sık görülen bir tablo, filtreli adreslerin hem menüde hem site haritasında yer alıp aynı zamanda robots.txt ile engellenmiş olması; bu çelişkili sinyaller Google'a ne beklediğinizi net söylemez. Mevcut altyapınızda bu kuralları nasıl uygulayabileceğinizi planlıyorsanız e-ticaret sitesi kurulumu hizmetimizde süreci anlatıyoruz.
Sık yapılan hatalar
- Tüm filtre sayfalarını noindex yapıp bağlantılarını açık bırakmak. Google yine tarar; kapasite harcanır.
- Sayfa 2 ve sonrasını ilk sayfaya canonical yapmak. İkinci sayfadaki ürünlerin keşfi zorlaşır.
- Sayfalamayı yalnızca JavaScript düğmesiyle yapmak. Bağlantı yoksa tarama da yok.
- Sıralama parametrelerini dizinde bırakmak. Aynı ürün listesi farklı sırayla yüzlerce adreste durur.
- Boş filtre sonucunu 200 ile sunmak. Binlerce boş sayfa oluşur.
- Filtre sırasının değişmesine izin vermek. Aynı içerik iki ayrı adrestir.
Sıkça Sorulan Sorular
Filtre sayfalarını tamamen kapatmalı mıyım?
Hayır. Arama talebi olan marka ve renk gibi filtreler için dizinde tutulan, kendi başlığı olan sayfalar kazanç sağlayabilir. Kapatılacak olanlar sıralama, fiyat aralığı ve çoklu kombinasyonlardır.
Canonical mı robots.txt mi kullanmalıyım?
Google'a göre robots.txt taramayı kesmede daha etkili; canonical zamanla tarama hacmini azaltabilir ama yavaştır. Büyük sitelerde robots.txt, küçük sitelerde canonical ile başlamak makul. Aynı URL'de ikisini birlikte kullanmayın.
Sonsuz kaydırma SEO için kötü mü?
Kendi başına kötü değil, ama Google düğmelere tıklamaz. Arkada href içeren gerçek sayfa adresleri varsa sorun yok; yoksa ilk yüklemedeki ürünlerin ötesi keşfedilmeyebilir.
Sayfalamada rel next ve prev eklemeli miyim?
Google bu etiketleri artık kullanmıyor. Başka arama motorları kullanabilir; eklemek zarar vermez ama Google için bir fark yaratmaz. Asıl önemli olan sayfalar arası düz bağlantılar ve her sayfanın kendi canonical'ı.
İkinci sayfanın başlığı farklı olmalı mı?
Zorunlu değil. Google bir dizideki sayfaları tanımaya çalışıyor; yine de başlığa sayfa numarası eklemek izlemeyi kolaylaştırır.
Sonuç
Kategori SEO'su iki işten oluşuyor: Google'ın neyi taramaması gerektiğine karar vermek (filtreler, sıralama, boş sonuçlar) ve taramasını istediğiniz sayfaları açık bağlantılar, kendi canonical'ı ve anlaşılır bir başlıkla sunmak. İlk iş, sitenin tarama kapasitesini asıl önemli sayfalara yönlendirir; ikincisi o sayfaların sıralanabilmesini sağlar. Bu hafta yapabileceğiniz tek şey, bir filtre URL'sini ve bir ikinci sayfa URL'sini Search Console'da denetlemek ve durum kodunu, canonical'ı, taranabilirliği not etmek.
Kategori yapınızın teknik olarak gözden geçirilmesini isterseniz e-ticaret sitesi kurulumu sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Site tarafı, reklam ve pazaryeri aynı ekipte yürüdüğünde kategori kararları reklam verisiyle birlikte alınır; kapsamı e-ticaret ajansı sayfasında yazıyor. Diğer rehberler için blog sayfamıza göz atın.
