Performans Pazarlama Ajansı Seçerken Sorulacak Sorular: Raporlama, Hesap Sahipliği, Komisyon ve Çıkış
İçindekiler
Bir performans pazarlama ajansıyla görüşürken çoğu marka sunumun kalitesine, referans listesine ve fiyata bakar. Sözleşme imzalandıktan altı ay sonra yaşanan sorunların neredeyse tamamı ise bu üç şeyden değil, görüşmede hiç sorulmamış dört konudan çıkar: raporu kim, nasıl üretiyor; reklam hesabı kimin adına açılıyor; ajansın kazancı hangi modele bağlı; ayrılmak istediğinizde ne olacak. Bu yazı o dört başlık için görüşmeye götürebileceğiniz soruları ve her sorunun neden önemli olduğunu anlatıyor.
Önce tezi söyleyelim: iyi bir ajans, bu soruları sormanızdan rahatsız olmaz ve cevaplarını yazıya dökmekten çekinmez. Cevabı belirsiz bırakan ya da konuyu "sonra konuşuruz" diye kapatan ajans, çoğu zaman sorunun ayrıntısında bir şey saklıyordur. Aşağıdaki sorular ajansı sınamak için değil, işin nasıl yürüyeceğini baştan netleştirmek için var.
Raporlama: "Bu sayıyı nereden okuyorum?"
Rapor, ajans ilişkisinin tek somut çıktısıdır. Reklam yöneticisini her gün göremezsiniz ama rapor önünüze gelir. Bu yüzden raporun ne içerdiği kadar nasıl üretildiği de önemlidir. Görüşmede şunları sorun:
- Raporun veri kaynağı nedir? Reklam platformunun kendi paneli mi, Google Analytics 4 mü, siteniz ya da mağazanızın sipariş verisi mi? Aynı dönem için bu üç kaynak farklı sayı verir. Bunun normal olduğunu ve nedenlerini bilen bir ajans, size hangi sayının "gerçek" kabul edileceğini baştan söyler. Google Ads ile GA4 arasındaki farkın hesap kaynaklı mı yoksa ölçüm kaynaklı mı olduğunu ayırt edebilmek, ajansın analitik olgunluğunun en hızlı göstergesidir.
- Hangi dönüşüm "ana" dönüşüm sayılacak? Google Ads, "Dönüşümler" sütununa yalnızca ana olarak işaretlenmiş eylemleri yazar; ikincil eylemler ise "Tüm dönüşümler" sütununda kalır ve teklif stratejisini yönlendirmez. Sepete ekleme ya da sayfa görüntüleme gibi zayıf bir eylem ana yapıldıysa, rapor güzel görünür ama satış artmaz. Ajansa "satın alma dışında ana dönüşüm olarak neyi işaretliyorsunuz ve neden?" diye sormak çoğu zaman tek başına yeterlidir.
- Rapor panoya mı bağlı, PDF mi? Aylık gönderilen statik bir dosya, kampanya ortasında müdahale etmenizi engeller. Sizin de görebildiğiniz canlı bir pano ya da en azından salt okunur erişim istemek makul bir taleptir.
- Kötü haberi nasıl iletiyorsunuz? Hedef tutmadığında rapor ne zaman, hangi formatta gelir; yalnızca iyi giden metrikler mi öne çıkar? Bu soruya verilen cevap, ajansın ilişkiyi nasıl kurduğunu gösterir.
Raporun biçimi ve içeriği için ayrıca haftalık ve aylık e-ticaret raporu rehberlerine bakabilirsiniz; burada konu, raporun kendisi değil, rapora güvenebilmeniz için gereken altyapı.
Hesap sahipliği: kimin adına açılıyor, kim yönetici?
Bu başlık, ajanslarla yaşanan en pahalı anlaşmazlıkların kaynağıdır. Reklam hesabı, geçmiş verisi, kitleleri ve dönüşüm geçmişiyle birlikte markanın dijital varlığıdır. Ajans bu hesabı kendi hesabının içinde açtıysa ve sizi yalnızca izleyici olarak eklediyse, ayrılırken elinizde bir şey kalmayabilir.
Google Ads tarafında bakılacaklar
Google'ın erişim düzeyi sayfasına göre hesapta e-posta, faturalama, salt okunur, standart ve yönetici düzeyleri var. Yönetici düzeyi diğer her şeye ek olarak kullanıcılara erişim verebiliyor, erişim düzeylerini değiştirebiliyor, yönetici hesabı bağlantı isteklerini kabul ya da reddedebiliyor ve yönetici hesabıyla bağlantıyı koparabiliyor. Standart düzey ise kampanyaları düzenleyebiliyor ama bu işlemleri yapamıyor. Bunun pratik karşılığı şu: ajans size standart ya da salt okunur erişim veriyorsa, bağlantıyı kopartma yetkisi ajansta kalıyor demektir. Doğrusu, hesabın sizin Google hesabınızla açılması, sizin yönetici olarak kalmanız ve ajansın ya yönetici hesabı bağlantısıyla ya da standart erişimle çalışmasıdır.
Aynı sayfadaki bir uyarı da önemli: hesapta tek yönetici varsa ve o kişiye ulaşılamaz hale gelirse etiketlere erişim kaybedilebilir; Google en az bir ek yönetici eklemeyi öneriyor. Yani yönetici olarak yalnızca ajansın bir çalışanını görmek, kriz anında sizi savunmasız bırakır.
Yönetici hesabı (MCC) bağlantısında da ayrıntı var. Google'ın yönetici hesabı sayfasına göre bağlantı kurmak, yönetici hesabını otomatik olarak sahip yapmaz; sahiplik olmadan yönetici hesabının yöneticileri yalnızca standart, salt okunur ve yalnızca e-posta kullanıcıları davet edebilir. Sahiplik ise daha geniş yetki açar. Ajansa "bağlantı mı kuracaksınız, sahiplik mi isteyeceksiniz?" diye sorun ve cevabı yazıya geçirin.
Meta tarafında bakılacaklar
Meta'nın yardım sayfalarında bir ortağa varlık erişimi vermenin, varlığın sahipliğini devretmek anlamına gelmediği belirtiliyor: yalnızca varlığın sahibi olan kuruluş onu başka bir işletme portföyüyle paylaşabiliyor ve bir işletme varlığı yalnızca bir işletme portföyüne ait olabiliyor. Reklam hesabı bir işletme portföyünde açıldıysa başka bir portföye taşınamıyor. Bunun sonucu açık: reklam hesabı ajansın portföyünde açılırsa, ayrılırken hesabı yanınıza alamazsınız; geriye yeni hesap açmak kalır. Doğru kurulumda reklam hesabı, Sayfa ve Instagram hesabı sizin işletme portföyünüzde durur, ajans "ortak" olarak erişim alır. Ortak ekleme işlemini yalnızca portföyde tam kontrole sahip kişi yapabilir; yani bu kurulum, sizin tarafınızda yönetici yetkisi olan birinin görüşme sırasında hazır olmasını gerektirir.
Erişim yönetimini adım adım ele alan reklam ajansına hangi yetkinin verileceğini anlatan yazımız bu kısmı ayrıntılandırıyor. Görüşme için kısa liste ise şöyle:
- Reklam hesabı kimin adına, hangi e-posta ile açılacak?
- Sizde yönetici düzeyi erişim kalacak mı?
- Piksel, Merchant Center, Analytics ve etiket yöneticisi gibi ölçüm varlıkları kimin hesabında?
- Reklam kitleleri ve dönüşüm geçmişi, ayrılışta hesabın içinde mi kalıyor, yoksa ajansın araçlarında mı?
Kişisel veri: ajans sizin adınıza veri işliyor mu?
Reklam hesabına bağlanan müşteri listeleri, gelişmiş dönüşüm için paylaşılan e-posta ve telefon bilgileri, form kayıtları ve yeniden pazarlama kitleleri kişisel veri niteliği taşır. Ajans bunları sizin adınıza yönetiyorsa Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bakımından rolü genellikle veri işleyen, sizinki veri sorumlusudur; bu sınıflamanın nihai değerlendirmesi için hukuk danışmanınıza başvurmalısınız.
KVKK'nın kendi sayfasındaki 12. madde özetine göre veri sorumlusu, kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesini ve erişilmesini önlemek ve muhafazasını sağlamak için gerekli teknik ve idari tedbirleri almak zorundadır. Verileri sizin adınıza başka biri işliyorsa tedbirlerin alınmasından müştereken sorumlu olursunuz. Madde ayrıca veri sorumlusunun denetim yapmasını ya da yaptırmasını, verileri öğrenen kişilerin görevleri bittikten sonra da bunları kanuna aykırı açıklamamasını ve verilerin hukuka aykırı biçimde başkalarınca ele geçirildiği anlaşılırsa bunun en kısa sürede ilgiliye ve Kurula bildirilmesini düzenliyor.
Bu yüzden ajansa sorulacak sorular şunlar:
- Müşteri listemiz hangi araçlara yüklenecek, kimler görebilecek?
- Çalışma sona erdiğinde yüklenen listeler ve kitleler silinecek mi, bunu yazılı teyit eder misiniz?
- Veri ihlali yaşanırsa bize kaç saat içinde, hangi kanaldan haber verilecek?
- Aydınlatma metnimizin ve çerez onayımızın bu kullanımı kapsadığını kim kontrol ediyor?
Sözleşmedeki veri maddelerinin nasıl okunacağı için sözleşme rehberlerine göz atabilirsiniz.
Komisyon ve ücret modeli: ajans neyi kazanıyor?
Bu başlıkta amaç en ucuz modeli bulmak değil, ajansın çıkarının sizinkiyle nerede örtüşüp nerede ayrıştığını görmek. Ücret modellerinin kendisini ayrı bir yazıda karşılaştırdık; görüşmede ise şu soruları sormanız yeterli:
- Ücret neye bağlı? Sabit ücret, reklam bütçesinin yüzdesi ya da performans primi olabilir. Bütçe yüzdesinde ajansın geliri siz daha çok harcadıkça artar; bu tek başına kötü değil ama bütçe artışı önerildiğinde bunun gerekçesinin dönüşüm verisiyle gelmesini beklemelisiniz.
- Reklam harcaması nereden ödeniyor? Doğrudan sizin kartınızdan ya da faturalama profilinizden mi, yoksa ajansın hesabından mı? İkinci durumda ajansın harcamaya ne kadar ek koyduğunu faturada görebilmeniz gerekir. Platform harcamasının ve ajans ücretinin faturada ayrı kalemler olarak görünmesini isteyin.
- Prim neye göre hesaplanıyor? Performans primi varsa "performans" hangi metrikle, hangi veri kaynağında ve hangi atıf penceresiyle ölçülecek? Bunu sözleşmede tek cümleyle yazmak, sonradan çıkacak "bu sipariş reklamdan gelmedi" tartışmasını önler.
- Kurulum ve ek işler ücretli mi? Ölçüm kurulumu, kreatif üretimi, açılış sayfası düzenlemesi ve raporlama paketin içinde mi, yoksa ayrı fatura mı doğuruyor?
- Minimum süre ve zam maddesi var mı? Üç ay, altı ay ya da yıllık taahhüt olabilir; zam oranının nasıl belirlendiğini de sorun.
Sizin tarafınızda küçük bir ölçüm kuralı da faydalı: ücret modeli ne olursa olsun, ajansın başarısını tek bir metriğe bağlamayın. Yalnızca ROAS'a bakıldığında ajans en kolay satışları yakalayan dar bir kitleye yönelebilir; yalnızca hacme bakıldığında ise kârlılık gözden kaçar. İki metriği birlikte okumak dengeli bir hedef oluşturur.
Çıkış koşulları: ayrılırken ne olacak?
Ajansla çalışmaya başlamadan önce ayrılığı konuşmak ters gelir ama ilişkiyi en çok korur. Çünkü çıkış koşulları net olan bir ajans, sizi bağlamak için tutsak etmek yerine iyi iş yaparak elde tutmaya çalışmak zorundadır.
Görüşmede sorulacaklar:
- Fesih süresi ve biçimi nedir? Bildirim süresi kaç gün, yazılı mı, e-postayla mı? Süre dolmadan ayrılırsanız cezai bir bedel var mı?
- Geçiş süreci nasıl işliyor? Hesabın sizde kalması, ajansın kampanya yapısını ve hesap notlarını teslim etmesi, bunun için bir süre belirlenmesi gerekir. Ajans değişiminde hesapta neler olduğunu ajans değiştirirken Google Ads hesabına ne olduğunu anlatan yazımızda ele aldık.
- Kreatifler kime ait? Çektirilen video, tasarlanan görsel ve yazılan reklam metinleri için kullanım hakkı sözleşmede yazılı mı? Ayrılırken bunlar size teslim edilecek mi?
- Erişimler ne zaman kapanıyor? Fesih günü, ajansın hesabınızdaki tüm kullanıcı erişimlerinin kaldırılması, ortak bağlantılarının silinmesi ve sizden alınan şifrelerin değiştirilmesi için bir kontrol listesi olmalı.
- Veri ve kitleler ne olacak? Yeniden pazarlama kitleleri ve yüklenen müşteri listeleri hesapta kalıyor mu, yoksa silinmesi mi gerekiyor? Bu, yukarıdaki kişisel veri başlığıyla birleşen bir soru.
Çıkış maddesini yazdırmanın bir yararı da var: ajansın bu maddeyi imzalamaktaki isteği, size ne kadar güvendiğinin ve işini ne kadar sahiplendiğinin açık bir göstergesidir.
Görüşmeye götürülecek özet sıra
Bir görüşmede hepsini sormak yorucu olabilir. Önceliği şöyle verebilirsiniz:
- Hesap kimin adına ve sizde hangi yetki kalıyor? (Cevap yanlışsa diğer sorular önemsizleşir.)
- Ödemeler nereden yapılıyor ve faturada neler ayrı görünüyor?
- Rapor hangi veri kaynağından, hangi ana dönüşüme göre hazırlanıyor?
- Fesih nasıl işliyor, kreatif ve veri kime kalıyor?
- Kişisel veri ve silme süreci nasıl yönetiliyor?
Bu beş cevabı yazılı alın. Görüşmede sözlü verilen cevap, altı ay sonra sizin elinizde bir kanıt değildir. Performans pazarlama hizmetimiz kapsamında biz de kurulumu bu sırayla yapıyoruz; ayrıntılar için performans pazarlama sayfamıza bakabilirsiniz.
Bu beş soru yalnız performans tarafı için geçerli değil: reklam, site ve pazaryeri aynı anda yürüyorsa hesap sahipliği ve raporun kaynağı sorusu her kanal için ayrı ayrı sorulur. Kanalların tamamını tek kapsamda yürüten bir dijital pazarlama ajansı ile çalışırken de aynı beş cevabı yazılı istemek gerekiyor.
Sık sorulan sorular
Ajans reklam hesabını kendi adına açmak istiyorsa kabul etmeli miyim?
Kabul etmemek daha güvenlidir. Meta'da bir reklam hesabı bir işletme portföyünde oluşturulduktan sonra başka bir portföye taşınamıyor; Google Ads'te ise bağlantıyı kopartma ve erişim düzeyi değiştirme gibi işlemler yönetici düzeyine bağlı. Hesabı kendi adınıza açıp ajansı ortak ya da yönetici hesabı bağlantısı olarak eklemek, ayrılışı çok daha kolaylaştırır.
Ajans reklam bütçesini kendi kartından harcayabilir mi?
Hukuken mümkün bir düzenlemedir ve bazı ajanslar bunu sunar. Dikkat edilecek nokta, harcamanın platform raporuyla birebir örtüşüp örtüşmediğini görebilmenizdir. Platform harcaması ile ajans ücretinin faturada ayrı kalemler olarak yazılmasını ve platform panelinde harcamayı doğrulayabilmenizi sözleşmeye ekleyin.
Raporda ajansın verdiği sayı ile benim siparişlerim neden tutmuyor?
Reklam platformu, kendi atıf modeline ve dönüşüm penceresine göre sayar; mağaza veya sipariş sistemi ise gerçekleşen siparişi sayar. İkisi farklı sayılar verebilir. Önemli olan farkın baştan tanımlanmış olması: hangi sayının ana kabul edileceği, hangi dönüşümlerin ana, hangilerinin ikincil olduğu ve farkın hangi aralıkta beklendiği sözleşme öncesinde konuşulmalı.
Sözleşmeyi erken feshedersem reklam geçmişi silinir mi?
Silinmez; hesap sizin adınıza duruyorsa geçmiş veri hesapta kalır. Ajansın erişimlerini kaldırdığınızda hesap, kampanyalar ve kitleler yerinde durur. Hesap ajansın kontrolündeyse durum farklıdır, bu yüzden hesap sahipliği ilk sorulacak konu olmalı.
Hukuki bir danışmana ne zaman gitmeliyim?
Cezai şart, fikri mülkiyet, kişisel verinin işlenmesi ya da veri ihlali bildirimi gibi maddelerde sözleşme imzalamadan önce bir hukuk danışmanına okutmak mantıklıdır. Bu yazı hukuki tavsiye değil, görüşmeye hazırlık rehberidir.
Sonuç
Bir performans pazarlama ajansını seçerken önce işin sonuna bakın: rapor ne gösteriyor, hesap kimin, para nasıl akıyor ve ayrılırken ne olacak. Bu soruların cevabı yazılı ve net olan bir ajans, kampanya kötü giderse bile size dürüst bir zemin bırakır. Cevap belirsizse, ne kadar iyi sunum yaparsa yapsın, çalışma ilişkisinin kontrolü sizde olmayacaktır.
Kaynaklar
- Google Ads Yardım: Google Ads hesabınızdaki erişim düzeyleri hakkında
- Google Ads Yardım: Yönetici hesapları, kullanıcı erişim düzeyleri
- Google Ads Yardım: Dönüşüm eylemlerini ve sütunlarını anlama (ana ve ikincil eylemler)
- Meta İşletme Yardım Merkezi: İşletme portföyündeki varlıklara bir ortağın erişmesine izin verme
- Meta İşletme Yardım Merkezi: İşletme portföyünüze ortak ekleme
- KVKK: Veri Güvenliğine İlişkin Yükümlülükler (6698 sayılı Kanun md. 12)
